اسپلنکتومی یک عمل جراحی برای برداشتن طحال است. طحال عضوی است که در زیر قفسه دنده ها و در سمت چپ و بالای شکم قرار گرفته است. این عمل می تواند سبب پیشگیری از عفونت شود و مواد غیرضروری نظیر سلول های خونی آسیب دیده را از خون شما جدا کند.

شایع ترین دلیل عمل جراحی طحال، درمان پارگی آن است که اغلب به دلیل آسیب دیدگی در ناحیه شکم ایجاد می شود. از اسپلنکتومی ممکن است برای درمان سایر بیماری ها استفاده شود؛ از جمله بزرگ شدن طحال که باعث ناراحتی (اسپلنومگالی) می شود.

برخی دیگر از کاربردهای این جراحی عبارتند از: درمان اختلالات خونی، درمان برخی سرطان ها، پیشگیری ازعفونت و کیست ها یا تومورهای غیرسرطانی. در این مقاله قصد داریم بیشتر درباره این نوع جراحی و به خصوص اسپلنکتومی لاپاراسکوپی صحبت نماییم.

برداشتن طحال

جراحی اسپلنکتومی چیست؟

به عمل جراحی برداشتن طحال، اسپلنکتومی می گویند. امروزه جراحی اسپلنکتومی معمولاً با استفاده از یک دوربین فیلمبرداری کوچک و ابزارهای ویژه جراحی و جراحی لاپاراسکوپی انجام می شود.

علل انجام جراحی اسپلنکتومی چیست؟

اسپلنکتومی برای درمان طیف گسترده ای از بیماری ها استفاده می شود. برخی از علل این نوع جراحی عبارت اند از:

درمان طحال پاره شده

اگر طحال به علت به دلیل بزرگی (پارگی طحال) یا آسیب شدید شکم پاره شود، ممکن است خونریزی داخلی سبب بروز مشکلات جبران ناپذیری شود که با این نوع جراحی می توان این مشکل را برطرف کرد.

درمان طحال بزرگ شده

جراحی اسپلنکتومی ممکن است برای بیمارانی که دچار بزرگ شدگی طحال علامت دار مانند درد و احساس سیری زودرس شده است، انجام شود.

 

درمان اختلال خونی

 اختلالات خونی نظیر پورپورای ترومبوسیتوپنی ایدیوپاتی، پلی سیتمی ورا و تالاسمی با جراحی طحال قابل درمان هستند. اسپلنکتومی معمولاً فقط پس از عدم موفقیت سایر روش های درمانی در کاهش علائم این اختلالات انجام می گیرد.

 

درمان سرطان

 سرطان هایی که با جراحی اسپلنکتومی قابل درمان هستند عبارتند از :

  • لوسمی لنفوسیتیک مزمن
  • لنفوم هوچکین
  • لنفوم غیر هوچکین
  • لوسمی سلول مودار
 
اسپلنکتومی لاپاراسکوپی

عفونت

 عفونت شدید یا تجمع زیادی از چرک ها سبب التهاب و آبسه در طحال می شود. در صورت نتیجه نگرفتن از سایر روش های درمانی، ممکن است نیاز به برداشتن طحال باشد.

 

کیست یا تومور

در صورت بزرگ شدن کیست های غیرسرطانی یا تومورهای داخل طحال، دیگر از بین بردن آنها کار دشواری است. چرا که ممکن است نیاز به جراحی طحال داشته باشد.

جراحی برداشتن طحال چه خطراتی می تواند داشته باشد؟

جراحی اسپلنکتومی به طور کلی یک روش ایمن است. اما مانند هر عمل جراحی، می تواند خطراتی را به همراه داشته باشد که از جمله آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد :

  • خون ریزی
  • لخته شدن خون
  • عفونت
  • آسیب ارگان هایی نظیر معده، پانکراس و روده بزرگ

احتمال بروز عفونت ناشی از برداشتن طحال چه خطراتی می تواند داشته باشد؟

هرچند ریسک عفونت بعد از برداشتن طحال زیاد نیست، با این وجود با توجه به احتمال عفونت بعد از برداشتن طحال، پزشک ممکن است واکسن هایی جهت پیشگیری از ذات الریه، آنفلوانزا و هموفیلوس آنفلوانزا نوع b (Hib) و مننژوکوک تجویز کند. همچنین ممکن است از آنتی بیوتیک ها برای از بین بردن عفونت ها نیز استفاده شود.

چه آمادگی هایی برای جراحی اسپلنکتومی صورت می گیرد؟

آمادگی های این جراحی به شرح زیر است:

 

غذا و داروها

  • قبل از عمل، ممکن است لازم باشد مصرف بعضی داروها و مکمل ها به طور موقت قطع شود.
  • باید تا مدت زمان مشخصی از خوردن و آشامیدن خودداری شود.
  • تمام دستورالعمل هایی که پزشک می دهد باید رعایت شود.
 

سایر اقدامات مراقبتی

قبل از جراحی ممکن است نیاز به خون گیری باشد تا اطمینان حاصل شود که پس از برداشتن طحال همچنان سلول های خونی کافی در بدن موجود است.

همچنین ممکن است پزشک برای جلوگیری از عفونت پس از برداشتن طحال، واکسن پنوموکوک و واکسن های دیگری را برای جلوگیری از عفونت توصیه کند.

رژیم غذایی برای افرادی که طحال ندارند

پس از برداشتن طحال، باید رژیم غذایی خوبی برای حفظ سلامت کل بدن در نظر داشته باشید که در ادامه برای شما ذکر خواهیم کرد:

رژیم غذایی بعد از جراحی

طحال به هر روشی که خارج شده باشد، شما پس از عمل باید رژیم غذایی مایع داشته باشید که از طریق مایعات داخل وریدی دریافت خواهید کرد.

پس از گذشت چند روز، بدن عملکرد اولیه خود را خواهد داشت، می توانید به خانه بازگردید و رژیم غذایی خود را داشته باشید.

معمولا پس از جراحی دچار یبوست می شوید و برای رفع این عارضه پس از جراحی باید مصرف فیبر را افزایش دهید. مواد غذایی سرشار از جمله میوه و سبزیجات، غلاتی از جمله نان و آجیل و حبوبات را به رژیم خود اضافه کنید.

رژیم غذایی بلند مدت بعد از جراحی

با وجود اینکه رژیم غذایی مخصوص افرادی که طحال ندارند، در نظر نگرفته شده است اما می توانید مواردی را در نظر داشته باشید که به بهبود سیستم ایمنی و کاهش خطر ابتلا به عفونت کمک می کند.

به طور مثال با کاهش مصرف محصولات لبنی پرچرب، گوشت قرمز و افزایش مصرف غلات کامل، میوه و سبزیجات، به عملکرد بهتر سیستم ایمنی خود کمک کنید.

سبزیجات سبز رنگ مانند کلم بروکلی و اسفناج حاوی آنتی اکسیدان هستند و به رفع اکسیدان از خون کمک کرده و شما را در برابر بیماری ها محافظت خواهد کرد.

همچنین باید مواد غذایی که سرشار از اسیدهای چرب امگا ۳ هستند و خواص ضد التهابی دارند، از جمله ماهی های چرب را در برنامه غذایی خود بگنجانید.

چه کارهایی طی جراحی اسپلنکتومی انجام می شود؟

بعد از بیهوشی، جراح با استفاده از روشی کم تهاجمی لاپاراسکوپی یا با روش باز (سنتی) جراحی را شروع می کند. روش مورد استفاده اغلب به اندازه طحال بستگی دارد. هرچه طحال بزرگ تر باشد، احتمال اینکه جراح عمل جراحی اسپلنکتومی باز را انتخاب کند، بیش تر می شود.

اسپلنکتومی لاپاراسکوپی

 

در طی جراحی اسپلنکتومی لاپاراسکوپی، جراح چهار برش کوچک در شکم ایجاد می کند. سپس او از طریق یکی از این برش ها لوله ای را با دوربین فیلمبرداری کوچک به شکم وارد می کند.

جراح تصاویر ویدئویی را بر روی مانیتور مشاهده کرده و با ابزارهای ویژه، طحال را با استفاده از سه برش دیگر برمی دارد. سپس برش ها را می بندد.

اسپلنکتومی لاپاروسکوپی برای همه افراد مناسب نیست. پارگی طحال معمولاً به جراحی طحال باز نیاز دارد.

در بعضی موارد ممکن است یک جراح با روش لاپاراسکوپی عمل را آغاز کند ولی در صورت ایجاد برش بزرگ تر، به دلیل وجود بافت اسکار ناشی از عمل های قبلی یا سایر عوارض، جراحی باز را جایگزین آن نماید.

اسپلنکتومی باز

در حین عمل جراحی طحال به روش باز، جراح فوق تخصص لاپاراسکوپی برشی در وسط شکم ایجاد می کند و عضله و سایر بافت ها را کنار می گذارد تا طحال مشخص شود. سپس طحال را برداشته و برش را می بندد.

عوارض احتمالی طولانی مدت پس از عمل

پس از خارج کردن طحال احتمال ابتلا به عفونت های جدی بسیار بالا می رود. ممکن است پزشک به شما توصیه کند که واکسن هایی مانند آنفولانزا، پنومونی و… بزنید.

همچنین گاهی توصیه می شود که آنتی بیوتیک هایی را برای پیشگیری مصرف کنید.

مراقبت بعد از عمل برداشتن طحال

باید برای مراقبت پس از عمل به این موارد توجه داشته باشید:

  • پله ها را آهسته بالا بروید و پس از مدت کوتاهی استراحت کنید.
  • تا ۶ هفته پس از جراحی نباید وسیله ای سنگین تر از ۱۰ کیلوگرم بلند کنید یا هل دهید مانند جارو برقی.
  • تا زمانی که پزشک به شما اجازه نداده است نباید رانندگی کنید.
  • اگر با ماشین به سفر می روید، باید در بین راه مرتبا از ماشین پیاده شوید تا پاهای خود را دراز کنید.

هر نکته دیگری که باید برای مراقبت پس از جراحی در نظر داشته باشید، در صورت نیاز پزشک به شما اطلاع خواهد داد.

آیا عمل برداشتن طحال خطرناک است

اگر طحال برداشته شود، سایر اندام ها مانند کبد بسیاری از عملکرد های طحال را بر عهده می گیرند.

در واقع می توان متوجه شد پس از برداشتن طحال نیز می توان با بسیاری از عفونت های بدن مقابله کرد. اما خطری که برای همیشه وجود دارد این است که ممکن است عفونت جدی به سرعت پیشرفت کند.

 

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *